Σε οικόπεδο 195 τ.μ. στον αστικό ιστό της πόλης της Θεσσαλονίκης ζητήθηκε από τον ιδιοκτήτη η μελέτη δυο όμοιων, αλλά ανεξάρτητων κατοικιών, για τα τέκνα του. Η σχεδιαστική πρόκληση ήταν η διασφάλιση ισότητας σε συνάρτηση με την ποιότητα, το διαχωρισμό των τετραγωνικών μέτρων και τη λειτουργικότητα, λαμβάνοντας υπόψη τους πολεοδομικούς κανονισμούς.
Οι κατοικίες σχεδιάστηκαν με τυποποίηση στις κατόψεις, με το ισόγειο να περιλαμβάνει τους χώρους διημέρευσης. Το σαλόνι τοποθετείται στην μπροστά όψη του κτιρίου, που γειτνιάζει με το δρόμο, ενώ η κουζίνα βρίσκεται στην πίσω όψη του κτιρίου που οδηγεί στην πίσω αυλή. Στον πρώτο όροφο, τοποθετούνται οι χώροι ανάπαυσης και τα λουτρά.
Ογκοπλαστικά, οι δύο κατοικίες διακρίνονται για την κεκλιμένη στέγη και την κοινή σχεδιαστική γραφή, με σημαντικές διαφοροποιήσεις που τις καθιστούν μοναδικές. Στην κύρια μπροστινή όψη, δημιουργείται μια εσοχή, η οποία στο ισόγειο φιλοξενεί χώρο στάθμευσης, ενώ στον όροφο δημιουργείται εξώστης, κοινός για τα δύο υπνοδωμάτια.
Στην πίσω όψη, η υποχώρηση του όγκου δημιουργεί κατώφλι και εξώστη κοινής εκτόνωσης για τα υπνοδωμάτια και τα λουτρά. Εξωτερικά, χρησιμοποιήθηκαν υλικά όπως το εμφανές σκυρόδεμα και μεταλλικά κιγκλιδώματα και κουφώματα σε μπλε-γκρι απόχρωση, προσφέροντας μοντέρνα αισθητική με σεβασμό στην αστική κλίμακα.

Η μελέτη αφορά στο σχεδιασμό μιας κατοικίας σε οικόπεδο με έντονη κλίση, στην περιοχή των Καλυβών, στο Νομό Χανίων. Τα χαρακτηριστικά του οικοπέδου, που ορίζουν τις βασικές κατευθύνσεις σχεδιασμού, είναι η έντονη κλίση, ο προσανατολισμός του προς τη θάλασσα και οι δύο είσοδοι που προκύπτουν από το οδικό δίκτυο.

Βασική αρχή της σύνθεσης είναι η πλοκή των χώρων με τρόπο ώστε να ενισχύεται η ιδιωτικότητα των λειτουργιών σε συνδυασμό με την εκτόνωση προς την κύρια θέα. Η κύρια κατοικία αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα, ενώ ένα τρίτο φιλοξενεί βοηθητικές χρήσεις, κλειστό χώρο στάθμευσης και ένα ανεξάρτητο διαμέρισμα-ξενώνα. Ο κτιριακός όγκος δομείται ως μια ενότητα, ακολουθώντας την κλίση του εδάφους, ενώ έντονες ογκοπλαστικές χειρονομίες και μετατοπίσεις επιπέδων, έρχονται να ορίσουν την κλίμακα της κατοικίας.
Η κύρια πρόσβαση της κατοικίας βρίσκεται στη νότια πλευρά του οικοπέδου και γίνεται μέσω ενός ειδικά διαμορφωμένου αιθρίου, ενισχύοντας την αίσθηση της εισόδου και της ιδιωτικότητας. Στο επίπεδο αυτό φιλοξενούνται οι χώροι ανάπαυσης, οι οποίοι εκτονώνονται προς τη θέα, το αίθριο και τα βατά φυτεμένα δώματα. Στο ενδιάμεσο επίπεδο βρίσκεται η περιοχή διημέρευσης, (καθιστικό, κουζίνα, τραπεζαρία) όπου οι χώροι οργανώνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να λειτουργούν τόσο ως ανεξάρτητοι χώροι όσο κι ως μια ενιαία ενότητα. Το χαμηλότερο επίπεδο του κτιρίου τοποθετείται σε υψηλότερη στάθμη από αυτή του δρόμου, επιτρέποντας τη δημιουργία οπτικής φυγής προς τη θέα για το ξενώνα, ο οποίος διαθέτει ανεξάρτητη είσοδο. Η σύνδεση των επιπέδων πραγματοποιείται μέσω ενός εσωτερικού κλιμακοστασίου και εναλλακτικά μέσω της εξωτερικής διαμόρφωσης στη δυτική πλευρά του οικοπέδου, εξυπηρετώντας τα διαφορετικά σενάρια χρήσης.

Ο περιβάλλοντας χώρος και τα φυτεμένα δώματα έρχονται να λειτουργήσουν ως προέκταση της κατοικίας, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν μια νέα κλίμακα στο σύνολο του όγκου, εξομαλύνοντας ταυτόχρονα την αίσθηση της έντονης κλίσης και ενισχύοντας το μικροκλίμα.

Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί πρόταση μελέτης για επέκταση κατοικίας που βρίσκεται στα περίχωρα της Καβάλας. Η ανάγκη για νέους, λειτουργικούς χώρους οδήγησε σε μια σχεδιαστική πρόκληση που αφορούσε τόσο στην επέκταση όσο και στη διαχείριση της υφιστάμενης πέτρινης κατοικίας, που προϋπήρχε στο οικόπεδο.

Η βασική πρόκληση ήταν ο συγκερασμός του παλαιού με το σύγχρονο, η εναρμόνιση και την ανάδειξη του παλιού κτιρίου με το νέο. Ο νέος κτιριακός όγκος χωροθετείται παράλληλα με το υφιστάμενο πέτρινο κτίριο και συνδέεται μέσω ενός διαδρόμου από γυαλί, λειτουργώντας ως μια αόρατη άρθρωση και ενώνοντας αρμονικά το παλιό με το νέο. Αυτός ο γυάλινος ‘’λαιμός’’ δημιουργεί ένα αίθριο ανάμεσά τους, επιτρέποντας στο νέο κτίριο να τοποθετείται δίπλα άλλα και σε απόσταση από το παλιό, αναπνέοντας μέσα στον ελεύθερο υπαίθριο χώρο του οικόπεδου. Η νέα προσθήκη τοποθετείται μέσα στο πράσινο, με το πέτρινο κτίριο να λειτουργεί σαν φόντο, αναδεικνύοντας τη φυσική ομορφιά του τόπου.

Για τον υφιστάμενο όγκο, προτάθηκε η ανάδειξη της λιθοδομής με επανεμφάνιση και αρμολόγηση της πέτρας, ώστε να αναδειχθεί ο πέτρινος όγκος. Η προσεκτική ανακατασκευή του υφιστάμενου κτιρίου περιλαμβάνει και τη διατήρηση της ξύλινης στέγης με την προσθήκη μεταλλικών ελκυστήρων. Στον πέτρινο όγκο δημιουργήθηκαν νέα ανοίγματα ώστε να εξυπηρετούν καλύτερα τις νέες λειτουργίες και ορίστηκε μια νέα τυπολογία κουφωμάτων, ως μια κοινή γλώσσα που χρησιμοποιείται και στα δυο κτίρια.

Οι λειτουργίες της κατοικίας επαναπροσδιορίστηκαν και χωροθετήθηκαν εκ νέου δημιουργώντας μια νέα εμπειρία κατοίκησης, συνομιλώντας με το παλιό και το νέο σε σχέση με το πράσινο του τοπίου. Πάνω στην κύρια είσοδο της κατοικίας καδράρεται η θεά προς το πράσινο, μέσω του γυάλινου διάδρομου και των μεγάλων ανοιγμάτων του νέου κτιρίου. Ο χώρος διημέρευσης βρίσκεται υποβαθμισμένος στο πέτρινο κτίριο, ενώ ο χώρος της κουζίνας και της τραπεζαρίας βρίσκεται στη συνεχεία του ισόγειου επιπέδου, στο νέο όγκο, με άμεση σχέση με το πράσινο. Στο καινούριο κτίριο, φιλοξενείται και το εργαστήριο κεραμικής του ιδιοκτήτη, το οποίο επικοινωνεί με την κατοικία όμως λειτουργεί και με ανεξάρτητη είσοδο εξωτερικά. Ο χώρος ανάπαυσης βρίσκεται στο πρώτο επίπεδο του πέτρινου όγκου, ενώ τμήμα του εκτονώνεται μέσω της άρθρωσης, στο δώμα του νέου όγκου, ενσωματώνοντας το φυσικό τοπίο στο άνω επίπεδο. Αυτή η αναδιάταξη των λειτουργιών επιτρέπει μια καλύτερη επικοινωνία με τον εξωτερικό χώρο.

Ο εξωτερικός χώρος σχεδιάστηκε προσεκτικά ώστε να ενσωματωθεί αρμονικά με την κατοικία, χρησιμοποιώντας στοιχεία όπως η πέτρα, το corten, το πράσινο και το στοιχείο του νερού, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες και προσδοκίες. Το πλούσιο πράσινο και οι υπαίθριοι χώροι προσφέρουν μια όαση ηρεμίας και χαλάρωσης.

Ο σχεδιασμός αφορά σε δύο όμοιες εξοχικές κατοικίες στη Χανιώτη Χαλκιδικής, σε οικόπεδο με υφιστάμενο κτίσμα, στα όρια του αιγιαλού. Η δυνατότητα διατήρησης της θέας προς τη θάλασσα για το υφιστάμενο κτίσμα όρισε σχεδιαστικά τη γραμμική κι επιμήκη ανάπτυξη των λειτουργιών των κατοικιών, αφήνοντας ελεύθερο χώρο ανάμεσά τους. Ακόμη, η ογκοπλασία τους διαμορφώθηκε με τέτοιον τρόπο ώστε να μοιάζουν σαν δυο ελαφριοί όγκοι, ειδικά από την νότια πλευρά που συνορεύουν με το υφιστάμενο κτίριο. Γι αυτόν το λόγο, το επίμηκες ισόγειο διαχωρίζεται σε υλικό από τον υπόλοιπο κτιριακό όγκο χρησιμοποιώντας πέτρα και δίνοντας την αίσθηση μιας στιβαρής βάσης, πάνω στην οποία τοποθετείται ένας λευκός όγκος με ανοίγματα που περιλαμβάνει τον όροφο και τη σοφίτα.

Οι κατοικίες παρουσιάζουν κοινή τυπολογία κάτοψης. Η είσοδος στην κατοικία γίνεται από το ισόγειο, κάτω από το στεγασμένο χώρο που δημιουργεί ο όγκος του ορόφου και της σοφίτας. Το ισόγειο παραλαμβάνει τις κοινόχρηστες λειτουργίες της κατοικίας, το καθιστικό, την κουζίνα, το μπάνιο, ένα ξενώνα και μια μικρή αποθήκη. Οι χώροι του ισογείου εσωτερικά εκτονώνονται σε διαφορετικά σημεία του εξωτερικού περιβάλλοντα χώρου, δημιουργώντας ξεχωριστούς χώρους εκτόνωσης για κάθε λειτουργία και τονώνοντας την αίσθηση της ενοποίησης του μέσα με το έξω. Στον όροφο και τη σοφίτα τοποθετούνται τα  υπόλοιπα υπνοδωμάτια και μπάνια της κατοικίας. Στεγασμένοι ημιυπαίθριοι χώροι λειτουργούν μεταβατικά από το εσωτερικό στο εξωτερικό, προστατεύοντας  από τον ήλιο τους θερινούς μήνες. Η επιλογή και τοποθέτηση των ανοιγμάτων των κατοικιών έχουν διαχειριστεί με τέτοιον τρόπο, ώστε οι κατοικίες να μπορούν να εκμεταλλευτούν τη θέα, το φυσικό φως κι αερισμό, ταυτόχρονα όμως να διατηρούν την ιδιωτικότητα μεταξύ των κτιρίων, ώστε να μην υπάρχει άμεση οπτική επαφή.

Οι διαμορφώσεις στους εξωτερικούς χώρους αφορούν αφενός στις ανεξάρτητες εισόδους των κατοικιών, καθώς επίσης και σε υπαίθρια σαλόνια, χώρους ψησίματος με υπαίθριες τραπεζαρίες, και χώρους χαλάρωσης, προσφέροντας στον χρήστη της κατοικίας πολλές και διαφορετικές θερινές εμπειρίες σε κάθε επίπεδο και κάθε χώρο ξεχωριστά.

 

Η κατοικία των 120 τ.μ βρίσκεται έξω από την πόλη των Χανίων στον οικισμό Αρώνι. Μελετήθηκε για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες και τις επιθυμίες μιας τετραμελούς οικογένειας. Ζητούμενο αποτελούσε ο σχεδιασμός μίας ισόγειας κατοικίας με σκεπή καθώς επίσης και μιας μικρής εκκλησίας.

Η μερική γειτνίαση με το δρόμο, ο προσανατολισμός του οικοπέδου καθώς και η υφιστάμενη πυκνή του βλάστηση, συνομιλούν με τις επιθυμίες των ιδιοκτητών και οδηγούν το σχεδιασμό προς μια συμφωνία κτιριακού όγκου, πλατειών, πορειών και φυσικού περιβάλλοντος, όπου εναλλάσσεται η εσωστρέφεια με την εξωστρέφεια.

Η δημιουργία μιας αλληλουχίας τεσσάρων διαφορετικών σε χρήση και υφή επιπέδων και οι μεταξύ τους σχέσεις, συμβάλλουν στη μετάβαση από το Βορρά προς τον Νότο και πιο συγκεκριμένα από τις περιοχές κοινόχρηστου χαρακτήρα προς την ιδιωτική κατοικία, αντλώντας αναφορές από την κλίμακα ενός μικρού οικισμού. 

Από Βορρά προς Νότο, στο ανώτερο επίπεδο τοποθετείται ο χώρος στάθμευσης με την περιοχή του barbeque. Στο δεύτερο επίπεδο αναπτύσσεται η μικρή εκκλησία με τον περίβολό της. Εν συνεχεία, διακρίνεται το επίπεδο της κατοικίας με την “προστατευμένη” περιοχή της εξωτερικής τραπεζαρίας, ενώ το κατώτερο επίπεδο συνιστά την εκτόνωση της κατοικίας προς το Νότο και τον εξωτερικό χώρο διημέρευσης. Οι ζώνες αυτές συνδέονται μέσω ενός ισχυρού νοητού άξονα ενώ παράλληλα μικρότερες πλακόστρωτες διαδρομές οδηγούν σε μικρότερους κήπους και δευτερεύουσες εξωτερικές χρήσεις.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα της κύριας αυτής πορείας είναι η καθαρή συνέχειά της μέσα από τον κτιριακό όγκο, συμβάλλοντας στη διάσπασή του στους χώρους διημέρευσης και διανυκτέρευσης, βρίσκοντας εν συνεχεία, ξανά, τον εξωτερικό χώρο. Οι δύο αυτές κτιριακές ενότητες αναπτύσσονται κάθετα η μια στην άλλη. Αυτό γίνεται, καθώς από τη μία το καθημερινό ζητά την εκτόνωσή του στο Νότο και το εξωτερικό καθιστικό, την άμεση πρόσβαση προς την Ανατολή με την περίκλειστη αυλή της τραπεζαρίας και την πρόσβαση προς το δυτικό αίθριο και τον κήπο. Τα υπνοδωμάτια με τον προσανατολισμό τους εκμεταλλεύονται άμεσα το νότιο φως και την άμεση πρόσβαση στον εξωτερικό χώρο και τη θέα.

 Χαρακτηριστικό γνώρισμα των όγκων είναι οι δυο δίρριχτες κεραμοσκεπές με τη στέγη που καλύπτει το καθημερινό να προεκτείνεται κατά μήκος του, καταλύοντας τα όριά του και καθιστώντας το εξωτερικό καθιστικό μέρος της ογκοπλασίας. 

Ο σχεδιασμός της εκκλησίας ακολουθεί διαφορετική γραφή. Μονολιθική με καμπύλες και μικρά ανοίγματα, γίνεται μέρος της περιπλάνησης ενώ παράλληλα συμβάλλει μαζί με την κατοικία, στη δημιουργία της εσωτερικής -σαν αγκαλιά- αυλής.

Υλικά και υφές όπως πέτρα, κουρασάνι και ξύλο, χρησιμοποιήθηκαν με στόχο το συγκερασμό δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος σε ένα αρμονικό σύνολο.

 

Συνεργασία με Parti Architecture